arrow_drop_up arrow_drop_down
11 februari 2013 

Vetten: ugly transvet

In het artikel ‘Vetten: the good, the bad and the ugly’ werd duidelijk dat niet alle plantaardige oliën zo gezond zijn als ons voorgehouden wordt. Maar we zijn nog niet klaar. Het wordt nog erger. Deze plantaardige oliën hebben namelijk geleid tot het misbaksel aller misbaksels: transvet. Ik vertel je graag meer over transvetten, waar deze in zitten en wat ze met je lichaam doen. 

Van olie naar vet

Een olie is vloeibaar en dat is niet zo handig als je een taart wilt bakken waar eigenlijk roomboter in zou moeten. In een laboratorium hebben ze een manier gevonden om onverzadigde vetzuren (oliën) om te vormen tot vetten. Hydrogeneren heet dat. Dat betekent dat er een waterstofatoom aan het vetzuur is gehangen.

Het is echter ook mogelijk om een vetzuur gedeeltelijk te hydrogeneren en dat gebeurt regelmatig ‘per ongeluk’. Hierbij is de waterstofatoom aan de verkeerde gehangen. Maar goed, laten we het niet nog moeilijker maken dan het al is.

Een transvetzuur is eigenlijk een misvormd meervoudig onverzadigd vetzuur. Een meervoudig onverzadigd vetzuur is een lange kronkelige keten. Een transvetzuur is door de chemische bewerking recht. Dit maakt de vloeistof tot een vaste stof.

Transwattus?

Zo’n transvetzuur is abracadabra voor je lichaam. Als je het eet, wordt het wel gebruikt in je celmembranen, maar door de vreemde vorm kan je lichaam er niks mee. Die cel is dus niet goed in staat om te doen wat hij moet doen. Ook de ontstekingsstoffen die normaal gesproken uit meervoudig onverzadigde vetzuren worden, kunnen niet gevormd worden, omdat het de verkeerde code is.

Transvet is ziekmakend vet

Transvetzuren zijn in verband gebracht met vele ziektes en aandoeningen:

  • Hart- en vaatziekten door hogere cholesterolwaardes
  • Diabetes
  • Bepaalde soorten kanker
  • Ziekte van Alzheimer
  • Obesitas
  • Leverfunctiestoornissen
  • Onvruchtbaarheid
  • Depressie

Onderzoeken zijn volop bezig en er wordt meer en meer bekend over dit misbaksel. Er is nog niks positiefs over gevonden…

Transvet op het etiket

In een aantal landen is het verplicht om op het etiket van alle producten te vermelden hoeveel transvet er in zit. In Oostenrijk, Zwitserland, IJsland en Zweden is transvet zelfs verboden. Het Verenigd Koninrijk, de Verenigde Staten, Canada en vele andere landen houden zich bezig met het verbannen of verminderen van transvetten.

Nederland blijft hierin een beetje achter. De Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie vindt het zelfs niet nodig om transvetten op etiketten te vermelden. Daarom moeten we onszelf scholen, zodat we ons lichaam niet vervuilen met deze troep.

Kies voor je gezondheid en lees etiketten (of koop geen eten waar etiketten op zitten). Let op de volgende termen:

  • (Partieel) gehydrogeneerd
  • (Partieel) gehard
  • (Gedeeltelijk) gehard
  • (Gedeeltelijk) gehydrogeneerd
  • Plantaardig vet (behalve kokosolie en palmolie bestaat er geen plantaardig vet)

Tegenwoordig moet er op de namaak-boters staan hoeveel transvet er in zit, maar als dit minder dan 0,5% is, is het wettelijk toegestaan om dit naar 0 af te ronden. Dus daar schiet je niks mee op. En dan heb je nog alle producten waar het niet op hoeft te staan: banketproducten, koekjes, pizza’s, zoutjes, croissants en eigenlijk alles waar roomboter in zou moeten zitten, maar waar iets anders in is gedaan.

Transvetten in vlees

In melk en vlees van herkauwende dieren zitten ook transvetten. Dit zijn andere soorten dan de door de mens gemaakte transvetten. Deze natuurlijke transvetten zouden zelfs het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas verminderen.

Te mijden vetten en oliën

Gebruik geen plantaardige oliën (bv. zonnebloemolie, sojaolie). Gebruik geen margarines, halvarines of andere namaak-boters. Mijd ook producten waarin deze oliën en vetten verwerkt zijn. Ze bevatten te veel linolzuur en dat werkt ontstekingsbevorderend.

De meeste nootjes bevatten ook voornamelijk linolzuur. Dus wees voorzichtig met de diverse notenoliën die tegenwoordig verkrijgbaar zijn.

De lijst van te mijden transvetbevattende producten is veel te lang om hier uit te typen. Eigenlijk komt mijn advies neer op zo dicht mogelijk bij de natuur blijven, oftewel het oerdieet.

Welke vetten en oliën dan wel?

Onderstaande lijst kun je het beste aanhouden als het gaat om vetten:

  • Bakken, braden, wokken etc.:  roomboter, kokosolie, palmolie
  • Over een warme maaltijd: olijfolie
  • Over een salade: olijfolie (eventueel lijnzaadolie)
  • In cakes en andere baksels: roomboter (tenzij het recept om een andere gezonde olie vraagt)
  • In je haar en op je huid: olijfolie, kokosolie

Vermijd jij al transvetten?

Esther

Door

Esther

op 11 February 2013

Bij het bakken van een cake vervang ik altijd de boter door yoghurt. Gaat prima, je cake blijft zelfs langer lekker en wordt een stuk gezonder!

Jolien

Door

Jolien

op 11 February 2013

Vervang je die dan 1 op 1?

Karin

Door

Karin

op 11 February 2013

Ik las laatst dat je rijst olie wel kunt gebruiken om te verhitten. Dat zit nu bij mij in de frituurpan, om de kinderen af en toe op frietjes te trakteren. Wat is jou bekend over rijstolie?

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 11 February 2013

Rijstolie is een plantaardige olie die voornamelijk bestaat uit enkelvoudig onverzadigd vetzuur oliezuur (als in olijfolie) en meervoudig onverzadigd vetzuur linolzuur (ontstekingsbevorderend). Als onverzadigde vetzuren langdurig verhit worden, gaan ze kapot. Hierbij ontstaan vrije radicalen.

Jolien

Door

Jolien

op 11 February 2013

Goh, het wordt allemaal wel ingewikkeld nu hoor. Alle dingen die je wel niet mag, beter wel niet, zie door de palmoliebomen het bos niet meer :s Maar eens een avondje gaan zitten en alles uitzoeken voor mezelf. Een miss natural worden is nog niet zo makkelijk :s

Layla Pansier

Door

Layla Pansier

op 12 February 2013

Maar het loont! :) En gelukkig kunnen we elkaar steunen ;)

Annemiek van Meurs

Door

Annemiek van Meurs

op 11 February 2013

Transvet is echt zo'n verborgen vet, fijn dat het artikel dit nogmaals verduidelijkt.

Karin van Holland

Door

Karin van Holland

op 11 February 2013

Bij het bakken van een "gewone" cake vervang ik boter ook deels door (zelfgemaakte) appelmoes. Werkt ook. Tijdens de laatst gevolgde workshop "overgang en voeding" hadden we het ook nog over vetten. Rijstolie werd niet aangeraden omdat het een beetje een "raar" product is. In rijst zit weinig vet en wat is er nodig om het eruit te halen? waarschijnlijk nogal een bewerking..Wel werd aangeraden om over salades juist ook af te wisselen met walnootolie en lijnzaadolie vanwege goede essentiële vetzuren. Deze oliën echter niet verhitten en lijnzaadolie goed afgesloten donker en koel bewaren. Ook daar benoemd: transvet kun je niet zelf in je keuken maken...is altijd door de voedingsindustrie getransformeerd vet. Wel kun je vet verbranden in je keuken...als het gaat walmen ook liever niet meer opeten.

jim

Door

jim

op 15 July 2013

Als ik het goed begrepen heb kun je wel degelijk zelf in je eigen keuken transvet maken, door verhitting van transvet vrije olie zou er iets in de moleculaire structuur veranderen waardoor goede(plantaardige)olie (of een deel daarvan) door verhitting veranderd in transvet. Dan kan je nog beter gewoon roomboter gebruiken, dat bevat wel verzadigde vetten maar geen transvet en veranderd ook niet in transvet tijdens het bakken

Alina

Door

Alina

op 11 February 2013

aan nog steeds best ingewikkeld hoe je dan gwn goede vet kan smeren op je brood! wnt wat als je geen melk/zuivel kan, dus ook geen roomboter. welk alternatief kan je dan gebruiken? wnt hoe zit het met de alpro soya boter bijvoorbeeld? (minarine heet het).

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 12 February 2013

Gebruik je geen zuivel ivm lactose-intolerantie Alina? Bij de Aldi en Lidl kun je lactosevrije roomboter kopen. Soja ben ik geen fan van: http://jenaidavanwijk.com/10-redenen-waarom-soja-ongezond-is/ Kokosvet kan ook op brood, zolang het geen 25 graden Celsius is.

Sabrina

Door

Sabrina

op 14 August 2013

Hoi, Mag ik vragen waarom geen kokosvet op brood bij 25 graden celsius? Groet, Sabrina

Liek

Door

Liek

op 12 February 2013

Ik las laatst een tip om 100 gr boter (bij het bakken van bijv een cake) te vervangen door: 90 ml water + 10 gram chiazaad. Even in een kommetje doen tot het geleiachtig wordt en dan kieper je het hele goedje bij het beslag (of om de vorm te vetten). Ook heel rijk aan omega 3 vetten!

Layla Pansier

Door

Layla Pansier

op 12 February 2013

Dat is een handige tip. Heb je het ook uitgeprobeerd? :)

Gaby

Door

Gaby

op 12 February 2013

En arachideolie?

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 12 February 2013

Voor arachideolie (pindaolie) geldt hetzelfde als voor rijstolie. Het bevat 75% onverzadigde vetzuren en die kunnen niet tegen langdurige verhitting op hoge temperatuur. Bovendien bestaan de onverzadigde vetzuren voor een groot deel uit linolzuur, wat ontstekingsbevorderend werkt.

Karin van Holland

Door

Karin van Holland

op 12 February 2013

de vraag van Alina: je kunt (lekker) brood ook dippen in kruidenolie. Hiervoor olijf- of een andere olie naar wens gebruiken en met kruiden, knoflook en evt wat zeezout tot een lekkere dip mengen. Ook van avocado kun je een heerlijk en smeerbaar mengsel maken door er nog evt.wat kruiden,peper en zout aan toe te voegen. Zo krijg je toch goede vetten binnen zonder boter. Arachideolie kun je volgens mij wel redelijk goed verhitten, ik heb er wel mee gewokt. Gebruik het echter al een poos niet meer,(geen duidelijke reden voor). Sommige mensen zijn allergisch voor pinda's..

Sietske

Door

Sietske

op 12 February 2013

Ik doe al mijn vis en vlees in de oven. Ik gebruik geen boter op brood, geen olie om vlees of vis mee te bereiden en koekjes en dat soort troep krijg ik alleen binnen als ik ergens op visite ga verder niet. Goed artikel.

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 12 February 2013

Zo kan het natuurlijk ook Sietske. Handig! Bedankt voor je reactie.

Linda

Door

Linda

op 13 February 2013

Dus sesamolie, walnootolie, olijfolie en lijnzaadolie mogen we nog steeds over onze salade sprenkelen toch? in redelijke hoeveelheid?

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 14 February 2013

Olijfolie (koudgeperst, extra vierge) mag je sowieso overal overheen gieten. Lijnzaadolie is ook prima. De andere oliën in principe ook wel, tenzij je al op andere manieren grote hoeveelheden linolzuur binnen krijgt.

Linda

Door

Linda

op 13 February 2013

overigens kun je perfect popcorn poffen in kokosolie!!!

Kevin

Door

Kevin

op 13 February 2013

Leuk artikel!! Vet is net zo erg als suiker:P Maar toch blijft het lekker

Jenaida van Wijk

Door

Jenaida van Wijk

op 14 February 2013

Bedankt voor je reactie! Een man hier bij de dames. Hartstikke leuk! Ik moet toch wel even een betweterige nuancering plaatsen :-p Suiker is inderdaad het grote kwaad. Dat (glucose) kan ons lichaam prima zelf aanmaken, als het nodig is. Vet in voeding is wel noodzakelijk, maar dan wel gezonde vetten en in de juiste verhoudingen. Industriële transvetten horen daar niet bij. En de frituurpan is natuurlijk een heel ander verhaal... ;-)

Susan

Door

Susan

op 15 February 2013

Ik vroeg me af welke olijfolie ik voor mijn huid en haar kan gebruiken? Ik heb EKO olijfolie mild in de keuken staan, EKO koudgeperste olijfolie en Extra Vierge olijfolie. Welke? Dank je!

M.Rink

Door

M.Rink

op 16 July 2013

In het boek"alles wat u niet verteld wordt over kanker" wordt het transvet verhaal uitgebreid beschreven, het zou wetenschappelijk aantoonbaar kanker bevorderen. Rijst en Soja is uit den boze, google maar eens op soja alert, maar zonnebloem en lijnzaad olie komen als beste olieen naar voren. Het boek is trouwens erg boeiend, met name omdat het niet een gezondheids boek is, maar uitsluitend wetenschappelijke onderzoeken vergeeft, die je ook allemaal op kunt zoeken.

Eva van Zeeland
M.Rink

Door

M.Rink

op 14 August 2013

Nog even een aanvulling, let wel dat vet juist erg goed is voor een mens. Zelfs een bekend engelse chirurg heeft recent toegegeven, dat hij met zijn vetarm advies er helemaal naast zat. Vetarm eten veroorzaakt juist ontstekingen in hart en bloedvaten. Een mens heeft absoluut vet nodig. Denk nuchter, eet roomboter en goede plantaardige vetten die minimale industriele bewerkingen hebben ondergaan. Rijst vet vind ik persoonlijk erg dubieus. Nog beter is als het biologisch is. Het is absoluut waar dat sommige plantaardige vetten niet bestand zijn tegen hoge verhitting. Ik heb trouwens net een goed alternatief voor suiker "ontdekt" namelijk kokosbloesem suiker. Gebruik ook wel palmsuiker, deze is bij de Jumbo te koop.

Eva van Zeeland
Melanie

Door

Melanie

op 10 November 2015

Hoi, Ik schrik nogal van deze zin 'In melk en vlees van herkauwende dieren zitten ook transvetten. Dit zijn andere soorten dan de door de mens gemaakte transvetten. Deze natuurlijke transvetten zouden zelfs het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas verminderen'. Ik studeer zelf Voeding en Dietetiek, maar heb nog nooit gehoord dat transvetten afkomstig van dieren het risico op hart en vaatziekten e.d. kunnen verminderen. Ik ben dan ook erg benieuwd waar je deze informatie vandaan hebt. Zou je je bron met mij willen delen? Groetjes, Melanie

Reactie plaatsen