De alvleesklier zit in de buik, gedeeltelijk achter de maag en de twaalfvingerige darm en is één van de grootste klieren in ons lichaam. Bij volwassenen is de alvleesklier 12 tot 15 cm lang en kan hij 70 tot 100 gram wegen. De alvleesklier bestaat uit een "hoofd" (ook wel "kop" genoemd), een "middenlichaam" en een "staart". Een andere benaming voor alvleesklier is pancreas. Hij heeft een dubbele functie zowel exocrien als endocrien:
  • exocrien (extern): met vooral een productie en afscheiding van 1,5 à 3 liter sap met inactieve spijsverteringsenzymen namelijk trypsine, amylase, lipase en protease. Deze enzymen worden pas in het duodenum (eerste gedeelte van de dunne darm) geactiveerd. Om afbraak van de alvleesklier door zijn eigen enzymen te voorkomen) worden ook grote hoeveelheden natriumbicarbonaat toegevoegd aan het sap, om het maagzuur te neutraliseren dat afvloeit.
  • endocrien (intern): met onder andere productie en afscheiding van insuline, glucagon en somatostatine die aan het bloed worden afgegeven.

De alvleesklier is vooral bekend in "diabetesland" omdat hij insuline afgeeft aan het bloed. Op deze manier wordt de bloedsuikerspiegel geregeld. De cellen die in de alvleesklier insuline maken, heten betacellen en zitten in de eilandjes van Langerhans. Maar zoals je hierboven al leest, de alvleesklier doet dus nog meer.

Spijsvertering


De alvleesklier ligt dus in het bovenste deel van de buik, gedeeltelijk achter de maag en de twaalfvingerige darm. Hij heeft een uitgang in de dunne darm. Tijdens de maaltijd geeft de alvleesklier enzymen zoals amylase, trypsine en lipase af aan de darmen. Dit is nodig voor de vertering van koolhydraten, vetten en eiwitten. En zoals hierboven al genoemd, maakt de alvleesklier natriumbicarbonaat aan voor de neutralisering van het maagzuur.

Glucose huishouding


De hormonen insuline, glucagon en somatostatine worden door de alvleesklier aangemaakt en afgegeven aan het bloed. Insuline wordt door zgn betacellen gemaakt. Dit hormoon maakt het mogelijk dat de lichaamscellen glucose uit het bloed kunnen opnemen. Hierdoor daalt de bloedsuikerspiegel. Glucagon wordt geproduceerd door alfa-cellen en zorgt er voor dat de lever uit haar voorraad koolhydraten (het leverglycogeen) glucose vrijmaakt. Ook dit wordt weer aan het bloed afgegeven en voorkomt dat de bloedsuikerspiegel te laag wordt. Tenslotte wordt somatostatine gemaakt door delta-cellen en dit hormoon remt de functie van hormonen als insuline en glucagon.

Diabetes


Wanneer het lichaam geen insuline meer aanmaakt, spreekt men van diabetes mellitus type 1 oftewel suikerziekte. Als de lichaamscellen onvoldoende reageren op insuline wordt dit diabetes mellitus type 2 genoemd. Geschat wordt dat een kleine miljoen mensen in Nederland aan diabetes lijden waarvan zo'n 740.000 mensen weten dat ze het hebben en ongeveer 250.000 mensen geen idee hebben dat ze diabetes patiënt zijn.

Alvleesklier aandoeningen


Pancreatitis

Pancreatitis is er in 2 vormen: acute pancreatitis en chronische pancreatitis. Vaak lopen mensen al lang met ernstige buikklachten en andere klachten rond voordat de diagnose gesteld wordt. Een bloedtest kan snel duidelijkheid geven. Ziekenhuisopname is in beide gevallen nodig. Bij chronische pancreatitis vlamt de ontsteking regelmatig weer op en is vaak levenslang een aangepast eetpatroon nodig evenals medicatie. Er zijn verschillende oorzaken voor de ontstekingen: verstopping van de afvoergang van de alvleesklier door galstenen, het voedingspatroon én overmatig alcoholgebruik kan ook een oorzaak zijn. Een ontsteking van dit orgaan is één van de meest pijnlijke aandoeningen die een mens kan krijgen en dit weet ik helaas uit ervaring (2x acute pancreatitis gehad).

Alvleesklierkanker

In de alvleesklier komen diverse soorten cellen voor waaruit verschillende typen alvleesklierkanker kunnen ontstaan. De meest voorkomende vorm is kanker van de klierbuisjes ook wel adenocarcinoom genoemd. In tweederde deel van de gevallen ontstaat deze tumor in de kop van de alvleesklier. Dit wordt een ’pancreaskopcarcinoom’ genoemd. Alvleesklierkanker is in een vroegtijdig stadium moeilijk te ontdekken. Het gezwel groeit lange tijd onopgemerkt omdat het in de buik niet op "weerstand" stuit. In Nederland krijgen jaarlijks zo'n 1400 mensen alvleesklierkanker, het merendeel van deze mensen is ouder dan 50 jaar. De oorzaken van alvleesklierkanker zijn nauwelijks bekend maar er zijn wel risicofactoren die de kans op alvleesklierkanker vergroten: roken (bij rokers is er 3 tot 4x meer kans op deze vorm van kanker), ongezond eten (veel vet en proteinen), blootstelling aan chemicaliën (bijv. aan producten op basis van petroleum) en erfelijke aanleg.

Tenslotte


De alvleesklier is een een orgaan met een belangrijke functie. Het is belangrijk om er zuinig op te zijn, net zoals op de rest van je lichaam. Eet en leef je volgens de principes van Miss Natural, dan is natuurlijk nog geen garantie dat je nooit ziek zult worden maar gezond eten en leven verkleint de kans zeker. Eet daarom zo puur mogelijk en laat verkeerde vetten en suiker weg uit je eetpatroon. Je alvleesklier zal je dankbaar zijn!